-->

Otomotiv Elektrik Tesisatı

Sinan Tektaş

Oto Elektrik Tesisatı Nedir ? Parçaları ve Devre Elemanları Sembolleri Nelerdir?

Oto Elektrik Tesisatı Nedir ? Parçaları ve Devre Elemanları Sembolleri Nelerdir?

Motorlu araçlarda yüzlerce elektrikli donanım ve bağlantı elemanları bulunur. Akü ve alternatörden gelen doğru akım (DC) elektrik, tüm elektrikli alıcılara elektrik tesisatı ve bağlantı elemanlarıyla iletilir. Oto elektrikte eksi (-) şasi hat akünün eksi kutbundan aracın gövdesine bağlanmıştır ve aracın tüm metal kısmından alıcılar (donanımlar) şasilenerek devresini tamamlayabilir. Böylece çoğu elektrikli donanım için ayrıca bir eksi hat (kablo) çekmeye gerek kalmaz. Oto elektrik tesisatında artı (+) elektrik hattı ise tamamen yalıtılmıştır, tüm kontrol ve kumanda işlemi pozitif (+) hat üzerinden gerçekleştirilir.

Elektrikli donanımlar, kumanda butonlarıyla ve/veya elektronik kontrol üniteleriyle (ECU) kumanda edilirler. Elektriğin iletilmesinde bakır kablolar kullanılır. Kabloların birbirine eklenmesinde çeşitli  soketler kullanılır. Tesisatın kısa devre ve yüksek akımdan korunmasında sigortalar  kullanılır. Sigortalar sigorta kutusunda toplanmıştır, genelde motor bölümünde ve sürücü mahallinde olmak üzere iki adet sigorta kutusu vardır.  Nispeten yüksek akım çeken elektrikli alıcıların kumandasında anahtarlamada genelde röleler kullanılır; röleler bir butonla sürücü tarafından kumanda edilebileceği gibi, ECU’ye bağlıysa, ECU tarafından da kumanda edilebilir (Örneğin radyatör fan motoru, elektrikli yakıt pompası, otomatik silecekler, otomatik farlar vb.)

Araçtaki elektronik sistemler ve devreler, oto elektrik sisteminden özellik bakımından ayrıdır, biraz daha karmaşıktır ve özellikle ECU tarafından kumanda edilen donanımların hem artı hem eksi hattı için ayrı kablolama yapılabilir ve bazen devrenin kumandası eksi (-) hattan ECU ile yapılabilir. Motorlu araçlarda elektronik kontrol ünitelerinin kullanılmaya başlanmasıyla, “oto elektroniği” ve “otomotiv elektromekanik” gibi yeni kavramlar gelmiştir. Oto elektroniğinde ECU, CAN BUS hattı, Sensörler (algılayıcılar) ve aktörler (uygulayıcılar) bulunur. Sensörler genellikle 5 volt gerilimle çalışırlar ve bu açıdan da “oto elektrik” kapsamından ayrılırlar. Farklı yapısal özellikleri sebebiyle kontrol ve arıza tespiti yapılırken sistemin, temel oto elektrik sistemi mi yoksa elektronik kontrol ünitesine bağlı bir sistem mi olduğu iyi bilinmelidir.

Elektrik devrelerinin çalışması, tesisat yapısı iyi bilindiğinde ve kontrol aletleri (kontrol lambası veya multimetre) doğru kullanıldığında, sistemin elektrik devre şeması doğru okunabildiğinde, sistemdeki tüm arızalar tespit edilebilir ve giderilebilir. Arızanın tespit edilebilmesi için sistemin elektrik aldığı noktalar, kablolar, röleler, soketler, kablo bağlantı kutuları, sigortalar ve sigorta kutusu adım adım takip edilerek kontrol edilmeli. Elektrik hattının nereden geçtiği, hat üzerinde hangi devre elemanlarının olduğu, kontrollerin nerelerden yapılması gerektiği bilgisi için; sistemin elektrik devre şeması okunmalıdır.

Oto elektrik sistemlerinin çalışmasının anlaşılabilmesi, kontrollerinin yapılabilmesi, arızaların bulunabilmesi (arıza-teşhis) için:

1. Temelelektrik bilgisi (voltaj – akım - direnç)

2. Elektrikdevre çeşitleri (seri devre, paralel devre, karşık devre),

3. Elektrik devre elemanlarının yapısı-çalışması ve görevleri,

4. Elektrik devre elemanlarının sembolleri,

5. Elektrik devre şemalarının okunması,

6. Multimetre(avometre) kullanımı,

7. Seri lamba (kontrol lambasının) kullanılması gibi temel bilgilerin bilinmesi gerekir.

Motorlu araçlarda elektrikle çalışan temel sistemler nelerdir?

1. Elektrik-Elektronik Tesisatı-Devre Elemanları

2. Akü

3. Aydınlatma ve Uyarı Sistemleri

4. Marş Sistemi

5. Şarj Sistemi

6. Ateşleme Sistemi

Otomotiv elektronik-elektromekanik sistemler de dahil edildiğinde:

7.  Araç ve Motor Yönetim Sistemleri (ECU) (SENSÖRLER) (AKTÖRLER)

8.  Araç Gösterge Sistemleri

9.  Araç Güvenlik Sistemleri

10.Konfor Sistemleri

11.İklimlendirme Sistemleri (Isıtma-Havalandırma-Klima Sistemleri)

13.Navigasyon-Multimedya-Müzik Sistemleri

Oto Elektrik Devre Elemanları Ve Sembolleri Nelerdir?

1. Akü

Elektirik Kabloları Ve Bağlantı  Şekilleri  Şeması

Devre şemalarında kablo hatları her zaman düz bir şekilde çizilir ve gösterilir. Çapraz gelen hatların gösterimdeki birleşme noktalarında siyah nokta yoksa, bu hatlar birleşik hatlar değildir, yani elektrik aktarımı yoktur. Soldan gelen hatlar, aynı şekilde sağ taraftaki hatlara bağlıdır; yukarıdan gelen hatlarla bağlantısı yoktur. Çapraz gelen hatların birleşim noktalarında şekildeki gibi; içi dolu siyah nokta veya sekizgen varsa, bu kablo hatların birbirine bağlıdır ve elektrik aktarımı yaparlar. 

                        Şasi hattı (Eksi Hat)             
                           Kablo Soketleri
.                              Anahtarlar Şalterler
Kontak Anahtarları
Röle
Sigorta ve Sigorta Kutusu
Sensör Termistör
Kondansatör
Diyot
Lambalar Ampüller
Korna 
LED
Elektrik Motoru
Direnç
Selenoid
Transistör

Yorumlar
Uyarı:
1.Yorum yaparken saygı çerçevesinden çıkmayın
2.Küfür Hakaret Siyasi propaganda içerikli yorum yapmak yasaktır.
3. Her ne şekilde olursa olsun, özel iletişim bilgilerinizi paylaşmayın, fark edildiğinde kesinlikte silinecektir, www.sinantektas.com.

Resim eklemek için:
[image] image_url [/image]

Bir kod bloğu eklemek için:
[code] your_code [/code]

Teklif eklemek için:
[quote] your_quote [/quote]

Bağlantı eklemek için:
[link] your_link_text | link_url [/link]